OPINIA POLSKIEGO ZWIĄZKU LOGOPEDÓW w sprawie projektu rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 1 sierpnia 2025 roku w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych

Stanowisko PZL:

Polski Związek Logopedów proponuje zmodyfikowanie projektu rozporządzenia w odniesieniu  do § 4. 2. wnioskując o zmianę numeracji punktów oraz uzupełnienie ich treści:

- punkt 4) logopeda § 4. 2. 4)
oraz punkt 5) ..., surdologopeda, neurologopeda, ... (§ 4. 2. 5)

Proponowana treść § 4

§ 4. 1. Zespół powołuje dyrektor poradni.

2. W skład zespołu wchodzą:

1) dyrektor poradni lub upoważniona przez niego osoba - jako przewodniczący zespołu;

2) psycholog;

3) pedagog;

4) logopeda;

5) inni specjaliści, w szczególności lekarze, tyflopedagog lub rehabilitant wzroku, suropedagog, logopeda, surdologopeda, neurologopeda fizjoterapeuta, terapeuta lub psychoterapeuta uzależnień lub inne osoby posiadające kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej, jeżeli ich udział w pracach zespołu jest niezbędny.

Uzasadnienie:

Zarząd Główny Polskiego Związku Logopedów po przeprowadzeniu konsultacji w środowisku logopedów - specjalistów pomocy psychologiczno-pedagogicznej - oraz po uwzględnieniu rekomendacji grup merytorycznych opiniujących zapisy projektu ustawy o zawodzie logopedy i samorządzie zawodowym logopedów, wnioskuje o uzupełnienie obligatoryjnego składu zespołu orzekającego o logopedę.

W przedstawionym projekcie pominięto logopedów w stałym składzie zespołu, tym samym nie uwzględniono specjalisty, który diagnozuje i planuje wsparcie w odniesieniu do zaburzeń rozwoju mowy i deficytów kompetencji komunikacyjnych, towarzyszących większości niepełnosprawnościom. W odróżnieniu od pedagogów czy psychologów, w proponowanym modelu brak jest dookreślenia roli logopedy. Pragniemy podkreślić, że jedynie logopedzi posiadają uprawnienia do diagnozowania i prowadzenia terapii zaburzeń rozwoju mowy i języka, a jako jedyni w ramach programu studiów kształcą się m.in. w zakresie lingwistyki.

§ 8 ust. 1 projektu rozporządzenia zakłada dokonanie diagnozy funkcjonalnej także w zakresie mowy. Brakuje jednak w zespole specjalisty - logopedy - do oceny tej funkcji, która jest kluczowa dla poprawy ogólnego funkcjonowania. Powinna być diagnozowana zarówno w sytuacji, gdy jest słabą stroną, jak i wtedy, gdy stanowi mocny atut dziecka/ucznia, ponieważ może pełnić rolę kompensacyjną w procesie terapii. Nie bez znaczenia jest również specjalistyczna ocena rozwoju mowy i języka dla określenia mechanizmów funkcjonowania dziecka/ucznia oraz ocena aktywności i uczestniczenia dziecka lub ucznia, zgodnie z obszarami ujętymi w Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF)  w obszarze porozumiewania się,

W projekcie rozporządzenia (§ 4 ust. 4) nie wymieniono surdologopedy i neurologopedy:

• surdologopeda jest niezbędny w procesie orzekania w przypadku dzieci zwadami słuchu, niesłyszących i słabosłyszących;
• neurologopeda - jest niezbędny w przypadku orzekania w sprawie dzieci zeschorzeniami neurologicznymi skutkującymi zaburzeniami komunikowania się (np.mózgowe porażenie dziecięce ,wady genetyczne, afazja,), które towarzyszą wielu niepełnosprawnościom lub wsprawie dzieci ze spektrum autyzmu.

Ponieważ w projekcie wymieniono innych specjalistów, których dyrektor powołuje fakultatywnie, nie należy pomijać surdologopedów i neurologopedów. Od lat stanowią oni stałą kadrę poradni psychologiczno-pedagogicznych, m.in. pracując w zespołach orzekających i przygotowując orzeczenia, a ich kompetencje diagnostyczne oraz wsparcie w procesie orzekania dla dzieci z różnymi trudnościami jest niezbędne.

Podsumowanie:

Wnosimy o uwzględnienie logopedy jako obligatoryjnego członka zespołu orzekającego, a także o dodanie do listy specjalistów fakultatywnych surdologopedy i neurologopedy w celu zapewnienia pełnej i rzetelnej diagnozy oraz właściwego oraz optymalnego wsparcia dla dzieci i uczniów.

Z wyrazami szacunku
Przewodnicząca Polskiego Związku Logopedów 
Milena Stasiak

2025.08.12. opinia PZL ws. projektu rozp. MEN w sprawie wydawania orzeczeń i opinii z dnia 2025.08.01..pdf